Waar §5.12 het onderste gat (drones) dicht, zit bovenaan het IADS een aparte, strategische laag: de anti-ballistische en anti-hypersone verdediging. Deze beschermt niet tegen jachtvliegtuigen maar tegen ballistische raketten, hypersone glidewapens en near-space-objecten — en is grotendeels gescheiden van de reguliere luchtverdediging.
| Systeem | Rol | Bereik / hoogte |
|---|---|---|
| S-500 Prometheus (threat-card) | Strategisch anti-ballistisch, anti-hypersoon, near-space | tot ~180–200 km hoogte; eerste regiment eind 2025 |
| S-400 / S-300V4 | Beperkte anti-TBM binnen de gebiedsverdediging | tegen tactische ballistische raketten |
| A-135 / A-235 (Nudol) | Strategische raketafweer rond Moskou; A-235 ook anti-satelliet (ASAT) | endo- én exo-atmosferisch; Don-2N-radar |
Een ballistische of hypersone dreiging komt van boven en met extreme snelheid — een heel ander onderscheppingsprobleem dan een laagvliegend vliegtuig. De keten leunt zwaar op de vroege-waarschuwingsradars (SPRN, Voronezh): die detecteren een lancering op duizenden km en geven de strategische afweer de kostbare minuten die ze nodig heeft. De A-135/A-235 rond Moskou is bovendien deels nucleair bewapend erfgoed — een fundamenteel andere logica dan de conventionele S-400.
Hypersone glidewapens vliegen manoeuvrerend en op tussenhoogtes waar noch de klassieke SAM's noch de exo-atmosferische ABM's goed op gebouwd zijn — precies de "naad" tussen de lagen. De S-500 is Ruslands antwoord om die naad te dichten; of hij dat waarmaakt is nog grotendeels een claim. Dezelfde uitdaging geldt omgekeerd: Russische hypersone wapens (Kinzhal, Tsirkon) exploiteren juist dat gat in de westerse verdediging.
Open-bron systeemreferenties (Missile Threat/CSIS, IISS) en Russische publicaties. Didactische samenvatting; near-space-cijfers zijn claims, indicatief.